Kesteli’den Tarım ve Ekonomide 2026’ya Kritik Uyarılar: İTB Aralık Meclisi Toplandı
Işınsu Kestelli: “Tarım sektörü iklim krizi ve teknolojik dönüşümün tam ortasında”
İzmir Ticaret Borsası (İTB) Aralık ayı olağan Meclis Toplantısı, Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer yönetiminde yılın son Meclisi gerçekleştirildi.
İTB’nin 2025 yılı son Aralık meclis toplantısında; tarım, ekonomi ve gıda sektörüne ilişkin önemli değerlendirmelere sahne oldu.
İTB Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, 2025 yılını ekonomik veriler ışığında değerlendirirken, 2026 yılına dair yol haritasını ve sektörün karşı karşıya olduğu riskleri kamuoyuyla paylaştı.
“Sıkı Para Politikası 2025’e Damga Vurdu”
Toplantıda konuşan Kestelli, Merkez Bankası’nın uyguladığı sıkı para politikasının 2025 yılı boyunca büyüme, yatırımlar ve dış ticaret başta olmak üzere tüm makroekonomik göstergelerde belirleyici olduğunu söyledi.
Düşük kur politikası ile yüksek üretim maliyetlerinin birlikte seyretmesinin dış ticaret dengesi üzerinde olumsuz etki yarattığını ifade eden Kestelli, döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalmasının ihracatçıların rekabet gücünü zayıflattığını belirtti.
Net İhracat Negatif, Büyüme İç Taleple Geldi
Düşük kurun ithalatı cazip hale getirdiğini vurgulayan Kestelli, özellikle ara malı ve tüketim malları ithalatında belirgin artış yaşandığını söyledi. Bu durumun büyüme kompozisyonunu da etkilediğini belirten Kestelli, 2025 yılında büyümenin büyük ölçüde iç talep kaynaklı gerçekleştiğini, net ihracatın ise büyümeye katkı sunamadığını dile getirdi.
Üçüncü çeyrek büyüme rakamlarına göre, yüzde 3,7 olarak açıklanan büyümede net ihracatın katkısı eksi 1 puan, özel tüketimin katkısı 3,2 puan oldu.
Tarım Yüzde 12,7 Daraldı
Sektörel büyüme verilerini paylaşan Kestelli, sanayi sektörünün yüzde 6,5, hizmetler sektörünün ise yüzde 4,6 oranında büyüdüğünü belirtti. Tarım sektörünün ise yüzde 12,7 daralarak, büyümeyi aşağı çeken tek ana sektör olduğuna dikkat çekti.
Kestelli, bu küçülmenin yalnızca tarımı değil; gıda arzı, kırsal istihdam, enflasyon ve dış ticaret dengesini de doğrudan etkilediğini vurguladı.
Zirai Don Rekolteyi Vurdu
2025 yılının tarım açısından son yılların en zor dönemlerinden biri olduğunu söyleyen Kestelli, şubat, mart ve nisan aylarında yaşanan zirai donun üretimde ciddi kayıplara yol açtığını ifade etti.
TÜİK verilerine göre sebze üretiminde yüzde 1, tahıllarda yüzde 10, meyvede ise yüzde 30’un üzerinde rekolte kaybı yaşandığını aktaran Kestelli, kayısıda beklenen 90–100 bin tonluk üretimin 5–10 bin tonlara kadar gerilediğini söyledi. Antep fıstığında yüzde 60, kirazda yüzde 70’e varan kayıplar yaşandığını belirtti.
Gıda Enflasyonu ve Arz Güvenliği Uyarısı
Tarımda yaşanan sorunların gıda sektörüne doğrudan yansıdığını dile getiren Kestelli, bu durumun gıda enflasyonu üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu söyledi. Gıda sanayi ile tarımın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgulayan Kestelli, iklim değişikliğinin ürün arzını öngörülemez hale getirdiğine dikkat çekti.
Tarım ve Gıdada Dört Temel Dönüşüm Alanı
Kestelli, rekabetçi bir tarım ve gıda sistemi için dört ana dönüşüm alanına işaret etti:
Tam entegrasyon
Katma değer ve ihracat odaklı üretim
Güven ve şeffaflık
Dijitalleşme ve teknoloji
Dijital izlenebilirlik sistemlerinin tarladan sofraya kadar tüm zincirde verimliliği artıracağını ifade etti.
AB Tarımı da Alarm Veriyor
Tarımda yaşanan sıkıntıların küresel ölçekte olduğuna dikkat çeken Kestelli, Avrupa Komisyonu’nun “AB Tarım Görünümü 2025-2035” raporuna atıfta bulundu. Rapora göre iklim değişikliği, yüksek girdi maliyetleri ve küresel rekabetin AB tarımını da zorladığını söyledi.
2026’da Akıllı Tarım Öne Çıkacak
2026 yılına girerken tarımın iklim değişikliği ve teknolojik dönüşümün kesişiminde şekilleneceğini ifade eden Kestelli, akıllı tarım, karbon tarımı, yapay zekâ ve robotik uygulamaların giderek yaygınlaşacağını belirtti.
Michelin Rehberi İzmir İçin Fırsat
Kestelli, Michelin Rehberi Türkiye 2026 seçkisinin İzmir için önemli bir kazanım olduğunu belirterek, Michelin yıldızlı restoranların yerel üreticilerle kurduğu bağın tarımsal katma değeri artıracağını söyledi.
İzmir Ticaret Borsası, İTB Meclisi, Işınsu Kestelli, tarım sektörü 2025, gıda enflasyonu, zirai don, akıllı tarım, tarımda dijitalleşme, İzmir gastronomi, Michelin Rehberi
